27 C
Kathmandu
Thursday, July 9, 2020
2020 Jul 09, Thursday 02:07

TRENDING .

अनुलोम विलोम कसरी गर्ने ? के छ फाइदा ?

- Advertisement -

स्वस्थ एवं तन्दुरुस्त जीवनका लागि योगको नियमित अभ्यास आवश्यक हुन्छ । अतः योग अभ्याससँगै छुटाउन नहुने प्राणायाम हो, अनुलोम विलोम ।

हुन त अहिले धेरैले अनुलोम विलोमबारे सुनेका छन् । कतिपयले अभ्यास पनि गरिरहेकै होलान् । अनुलोम विलोम गर्नेहरुले त यसको प्रभाव पनि महसुष गरिरहेकै होलान् । किनभने अनुलोम विलोमबाट तुरुन्तै तपाईंको शरीरमा केही यस्ता प्रभाव पर्छ, जसले बेग्लै ताजापन महसुष गराउँछ ।

अहिले दीर्घ रोगीहरुलाई समेत चिकित्सकले नियमित अनुलोम विलोम गर्नका लागि सुझाव दिने गरेका छन् । यद्यपि रोग लागिसकेपछि मात्र होइन, रोगमुक्त जीवनका लागि अनुलोम विलोम एक अपरिहर्य क्रिया हुन् ।

अनुलोम विलोम गर्नका लागि कतिपनि कठिन छैन । सामन्य हिसाबले जो कोहीले अनुलोम विलोम गर्न सक्छन् । अनुलोम विलोम जुनसुकै उमेरका, जस्तोसुकै अवस्थाका, जहाँपनि र जहिले पनि गर्न सकिने विधी हो । यति सहज र सरल भएर पनि अनुलोम विलोमको फाइदा अनेक छन् ।

के हो अनुलोम विलोम ?

शरीरका तान्त्रिका प्रणालीमा अवरोध उत्पन्न भएपछि केही प्रकारका शारीरिक एवं मानसिक रोग लाग्न सक्छ । यही तान्त्रिका प्रणालीको शुद्धिकरणका हेतुले प्राणायामको अभ्यास गरिन्छ । त्यसो त प्राणायामको पुरा क्रियाको सफलताको श्रेय तपाईंको एकाग्रता र सजगतालाई जान्छ । यद्यपि अनुलोम विलोमको सही अभ्यास गर्नाले अन्य प्राणयामबाट भन्दा बढी लाभ मिल्छ ।

प्राणायाम विधी

सुखासन, अर्धपद्मासन, पद्यमासन वा सिद्धासनमा केही समय बस्ने । आरमपूर्वक बस्नुपर्छ । कम्मर, गर्दन र टाउकोलाई सोझो आसनमा राख्नुपर्छ ।

बायाँ हातलाई घुडामाथि ज्ञान मुद्रामा राख्ने । दायाँ हातको बुढी औंलाले एकतर्फको नाक बन्द गर्ने र अर्को नाकले मध्यम गतिमा सास लिने । अब अर्को नाकलाई खुला गरेर सोहीबाट धिमा गतिमा दुई गुणा समय लगाएर सास बाहिर निकाल्ने । यतिबेला अर्को नाकको भने बन्द गर्नुपर्छ ।

पुन यसरी नै बन्द गरिएको नाक खुला गर्ने । अर्को सास लिने र अर्को नाकले सास छाड्ने । यस प्रकारले कम्तीमा १० देखि १५ चक्र नियमित अभ्यास गर्ने ।

सावधानी

श्वास क्रिया ध्वनिरहित हुनुपर्छ ।

श्वास प्रश्वास प्रक्रिया लयवद्ध हुनुपर्छ ।

छातीलाई बढी भन्दा बढी फैलाउने

थकान महसुष भएपछि यो अभ्यास छाड्ने

आवश्यक परेमा केही क्षण शवासन गर्ने । अर्थात शान्तसाथ उत्तनो परेर सुत्ने ।

अनुलोम विलोमको फाइदा

मस्तिकलाई चुस्त बनाउँछ । क्रियात्मक र संवेदनशिल बनाउँछ । शारीरिक र मानसिक सन्तुलन स्थापित गरेर रोग नष्ट गर्छ । मनलाई शान्त र प्रशन्न राख्छ । अस्थामा, हृदयरोग, माइग्रेन, साइनस जस्ता रोगमा विशेष फाइदा मिल्छ ।

ताजा खबर

प्राकृतिक विधिबाट कसरी फोक्सोलाई तन्दुरुस्त राख्ने ?

फोक्सो किन खराब हुन्छ ? यसमा अनेक कारण छन् । खासगरी वायु प्रदूषण र धुम्रपान फोक्सो खराब गर्ने मूल कारण हुन् ।
- Advertisement -

निद्रा र सुन्दरताबीचको सम्बन्ध

राम्रो स्वास्थ पाउनका लागि सही र पौष्टिक भोजन सेवन गर्नु अति नै आवश्यक हुन्छ । यसको साथै आफ्नो दिमाग ताजा र रिल्याक्स...

पानीको वाफ : अनुहारको छाला र फोक्सोलाई फाइदा

हामीसँग कतिपय यस्ता प्राकृतिक विधी छन्, जो सौन्दर्यदेखि स्वास्थ्यसम्म लाभदायक मानिन्छ । जस्तो कि, पानीको वाफ । एकदमै सरल र छरितो विधी...

दुध चियाले निम्त्याउने स्वास्थ्य समस्या

धेरैजसो नेपालीले दिनको सुरुवात नै चियाबाट गर्छ । आफ्नै भान्सामा पाकेको तात्तातो चिया पिएपछि ज्यान तंग्रिएको महसुष गर्छन् । त्यसो त पाहुनालाई...

Related news

प्राकृतिक विधिबाट कसरी फोक्सोलाई तन्दुरुस्त राख्ने ?

फोक्सो किन खराब हुन्छ ? यसमा अनेक कारण छन् । खासगरी वायु प्रदूषण र धुम्रपान फोक्सो खराब गर्ने मूल कारण हुन् ।

गर्भावस्थामा योग

गर्भावस्थामा शारीरिक रुपले सक्रिय र मानसिक रुपले सकारात्मक हुनु जरुरी छ । सक्रियता भनेको समुचित शारीरिक क्रिया हो । गह्रौ वा बोझिलो...

हठयोग : यम, नियम र आसन

हठयोग एक किसिमको योगशाला हो, जसबाट मस्तिष्क र शरीरको सन्तुलन मिलाउन सकिन्छ । यो थुप्रै योगासनको एक पूर्ण शृंखला हो । यसको नियमित अभ्यासले मानसिक शान्ति, स्वस्थ जीवन प्राप्त हुन्छ । यो योगासनले मनलाई शान्त तुल्याएर आत्मको गुप्त शक्ति जागृत गर्दै संकल्पशक्ति बढाउने मद्दत गर्छ ।

कपलभाती प्राणायाम : सरल विधी, अनेक लाभ

त्यसो त कुनैपनि प्राणायाम आफैमा अत्यान्तै लाभदायक छन् । प्राणायामले शरीरमा शुद्ध वायु मिल्छ । फोक्सो, मुटु लगायतका अंगहरुलाई सक्रिय बनाउँछ ।...

एक उत्तर छोड्न

कृपया आफ्नो टिप्पणी प्रविष्ट गर्नुहोस्!
कृपया आफ्नो नाम यहाँ प्रविष्ट गर्नुहोस्